- ۱۴۰۲/۹/۱۹ - ۰۸:۵۷
- توسط محسن شاطرزاده
*آینده جهان را آمریکای لاتین رقم خواهدزد*
«محسن شاطرزاده»، دیپلمات و سفیر سابق ایران در برزیل در یادداشتی اختصاصی برای رجانیوز و به بهانه سفر اخیر رئیس جمهور کوبا به ایران نوشت: آمریکای لاتین قاره آینده است و حضور ایران در آمریکای لاتین در راستای منافع کشورمان است و از اهمیت ویژهای برخوردار خواهدبود. کشورهای این منطقه بهسبب ذخایر انرژی و آب و معادن و منابع طبیعی و جمعیت بینظیری که در اختیار دارند، در آینده معادلات جهانی، نقشی مهم ایفا خواهند کرد.
زمانی منطقه آمریکای لاتین به عنوان حیاط خلوت ایالات متحده تلقی میشد و عملا نیز تمام منابع و ظرفیتهای موجود در آن منطقه منحصرا تحت سلطه آمریکا بود. اما اکنون به استثنای آرژانتین، تمامی دولتهای آمریکای لاتین در اختیار کامل دولتهای چپگرا و نیروهایی است که در مقابل ایالات متحده قرار دارند و به تعبیری ضدآمریکایی هستند. دولتهای سوسیالیستی مستقر در آمریکای لاتین بهسبب اشتراکات ضدامپریالیستی و ضدآمریکاییای که با جمهوری اسلامی ایران دارند، فرصت و ظرفیتهای بسیار زیادی را در حوزه اقتصادی برای صادرات کالا و خدمات فنی مهندسی در اختیار ما قرار خواهندداد. بهطور خاص در دهه ۸۰ ارزش پروژهها و تفاهم نامه های جمهوری اسلامی ایران در ونزوئلا به ۲۰ میلیارد دلار میرسید. هم اکنون و در دولت سیزدهم، حجم همکاریهای اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و ونزوئلا نزدیک به ۸ میلیارددلار است. این سوای از اجراییشدن دهها پروژهای است که در دهه ۸۰، ایران در کوبا به سرانجام رساندهاست. در همین سفر اخیر رئیس جمهور کوبا به ایران نیز همکاریهای مهمی شکل گرفت که در تعمیق روابط و توسعه مناسبات اقتصادی دو کشور اثرگذار خواهدبود. همچنین در راستای توسعه همکاریهای اقتصادی، جمهوری اسلامی ایران اقدام به تاسیس فروشگاههای زنجیرهای در ونزوئلا نمود که به زودی در کوبا نیز چنین فروشگاههایی تاسیس خواهد شد. این تصمیم علاوهبر تامین کالاهای اساسی برخی از کشورهای منطقه، صادرات کالاهای داخلی را نیز میسر کردهاست.
تاسیس فروشگاه مگاصیص در ونزوئلا و درخواست کوبا و چند کشور دیگر برای انجام این اقدام مشابه در کشورشان، از مواردی است که میتواند نشاندهنده توسعه مناسبات اقتصادی ما با کشورهای آمریکای لاتین باشد.
مضاف بر این، ایران نیز حجم عمده کالاهای اساسی مورد نیاز خود نظیر گوشت، مرغ، خوراک دام، سویا، ذرت ، شکر و روغن خوراکی را از برزیل وارد میکند. اتخاذ راهبرد تعمیق و گسترش روابط با کشورهای آمریکای لاتین همچون برزیل، در شرایط تحریمی کمک بسیاری به ما کرد و برخی از مشکلات اینچنینی را نیز مرتفع نمود. از طرفی همکاری در زمینههای معدنی، نفتی، علمی و تکنولوژیک نیز دایرهی دیگری از مناسبات ایران با کشورهای آمریکای لاتین را دربرمیگیرد.
یکی از پروژههایی که میتوان به آن اشاره کرد، همکاری مشترک ایران و کوبا در زمینه تولید واکسن کرونا است. تنها واکسن کرونای قابل تزریق به کودکان همین واکسن پاستوکووک تولید مشترک اران و کوبا بود؛ امری که تا پیش از آن در هیچ نمونه مشابهی ممکن نبود. بعلاوه اینکه چون کوباییها در زمینه بایوتکنولوژی پیشرفت خوبی داشتهاند و متقابلا ما نیز در این حوزه گامهای مهمی برداشتهایم، همکاریهای نزدیک در این زمینه به رشد و توسعه هر دو کشور در حوزه بایوتکنولوژی منتهی خواهدشد. ما در این زمینه یک برنامه همکاری با کوبا داشتیم که در دولت سابق پیگیری نشد. اما در دولت سیزدهم اقداماتی در جهت پیگیری دوباره آن صورت گرفت و به آن اهمیت ویژه داده شد. در حوزه سیاسی-اجتماعی نیز جمهوری اسلامی ایران با آمریکای لاتین تشابه گفتمانی زیادی دارد.
آمریکاستیزی و مقابله با ظلم و ستم امپریالیسم غربی، مبارزه با فقر و محرومیت، اعتراض به عدم رعایت حقوق برابر در سازمان ملل و نهایتا ستایش آرمان فلسطین و تقبیح اشغالگری رژِیم صهیونیستی، از مواردی است که اشتراکات اجتماعی و سیاسی ما با آمریکای لاتین را دربرمیگیرد. اینها مسائلی است که باعث تسهیل در برقراری روابط و نهایتا تعمیق آن میشود؛ چیزی که علاوه بر آمریکای لاتین، در مواجهه با کشورهای آفریقایی نیز اهمیت یافته و سرعت و سهولت تفاهم و تعامل را نیز بالا میبرد.
یکی از مواردی که این مسئله در آن به وضوح تحقق یافت، بریکس است. دربرابر نظام غربی لیبرال دموکراتی که در جهان امروز حاکم است، بریکس بهعنوان آلترناتیو و جایگزینی برای حکمرانی جدید کشورهای جنوب، علیه نظم بینالمللی حاکمِ کشورهای شمال برخاست. یکی از پایگاههای مهم بریکس ، کشور برزیل است که در آمریکای لاتین واقع شدهاست. حضور جمهوری اسلامی ایران در این گروه، منجر به تقویت بریکس در حرکت به سوی نظم جدید جهانی شد. البته که حضور در بریکس در راستای منافع ملی کشورمان نیز بودهاست. درنهایت باید اذعان داشت که افزایش و تعمیق مناسبات ایران با هریک از کشورهای آمریکای لاتین از هرجهت برای ایران مهم بوده و منافع سرشاری را نیز تامین خواهدکرد.
مضاف بر این در تمامی صحنهها و مجامع بینالمللی، ایران رای اکثر کشورهای پیشرو در آمریکا لاتین را همراه خود داشتهاست؛ آنها در این مناسبات سیاسی و در برابر تمام آنچه که غرب علیه ما روا میدارد، همواره به یاری ما شتافتهاند. این دقیقا همان چیزی است که منافع ملی ما را تامین کرده و متقابلا هردوطرف را هم، ازجهت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی منتفع خواهد کرد.