امکان سنجی گزینه نظامی آمریکا علیه ج. ا. ایران

محسن شاطرزاده

۱۷ فروردین ۱۴۰۴

دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا ، به دنبال ارسال نامه‌ای خطاب به رهبری و بر اساس همان روش همیشگی خود یعنی ارعاب و قلدری ، تهدید به استفاده از گزینه سخت نظامی بر علیه ایران و نابودی زیر ساخت‌های کشور کرده است . هر چند که پاسخ نامه ترامپ متناسب با لحن و ادبیات خودش داده شده ولی کماکان رسانه های غربی و نیز رسانه های وابسته داخلی تلاش بر این دارند که ترس از جنگ و استفاده از گزینه نظامی توسط آمریکا را برای ارعاب مردم کشورمان و ایجاد فضای یاس و ناامیدی ، ترویج کنند .

* سوال اینجاست که استفاده آمریکا از گزینه نظامی تا چه حد امکان پذیر است؟ در پاسخ باید گفت که هر چند در برابر دشمن هرگز نباید غافل شد و همه گزینه ها در سخت ترین وجوه ممکن باید جدی گرفته شود ولی اگر بخواهیم در یک کلمه پاسخ دهیم باید بگوییم:

" جنگ نخواهد شد و توافقی هم صورت نخواهد گرفت"

دلایل متعددی برای این مدعا وجود دارد:

* دنیس کوسینیچ دیپلمات برجسته آمریکایی می گوید:

- در صورت حمله به ایران، این آمریکاست که متلاشی می‌شود ،

- قیمت نفت تا هر بشکه ۲۰۰ دلار بالا می‌رود که منجر به فلج شدن اقتصاد جهانی خواهد شد؛

-  تنگه هرمز بسته خواهد شد؛

- ایران توانایی هدف قرار دادن تأسیسات نفت کشورهای منطقه را دارد؛

- رکود اقتصادی آمریکا مشابه بحران ۲۰۰۸ایجاد شده و موجب فروپاشی بازارهای مالی خواهد شد؛

- بورس آمریکا سقوط خواهد کرد و اقتصاد آمریکا نابود خواهد شد ؛

- ناآرامی های سیاسی در داخل ایالات متحده به وجود خواهد آمد که ممکن است به سقوط دولت جمهوری‌خواه منجر شود ؛

-  انفجار داخلی در اسرائیل به دلیل پیامدهای جنگ صورت خواهد پذیرفت که ممکن است سقوط دولت نتانیاهو را تسریع کند.

* آکوپوف تحلیلگر روس و ستون نویس "ریانوستی"  با اشاره به تهدیدهای اخیر رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید : "دونالد ترامپ هرگز جرأت حمله به ایران را نخواهد داشت" و اضافه می‌کند : جنگ تمام عیار با درگیری مستقیم آمریکا، بی‌ثباتی در خاورمیانه (منطقه‌ای حیاتی برای واشنگتن)، افزایش سرسام آور قیمت نفت و در نهایت، تبدیل ایران به یک قدرت اتمی را به دنبال خواهد داشت و ترامپ این را می‌فهمد و به همین دلیل هرگز جرأت حمله به ایران را نخواهد داشت کما اینکه آمریکا حتی در دوران جنگ‌طلبان نیز جرأت حمله به ایران را نداشت.

* به نوشته آکسیوس ، دولت ترامپ پاسخی رسمی از ایران به نامه خود دریافت کرده است که واشنگتن را بر آن داشته تا مذاکرات غیرمستقیم را بررسی کند و میانجیگری عمان را که در توافق هسته‌ای قبلی موفقیت آمیز بود، رد نکند. این تغییر در موضع آمریکا نشان دهنده سردرگمی آشکار در دولت آمریکا ، به ویژه پس از شکست سیاست «فشار حداکثری» برای دستیابی به اهدافش می‌باشد.

- با توجه به عقب نشینی دولت آمریکا از رویارویی مستقیم با ایران( به دلیل اینکه معتقد است این فشارها به نتیجه مطلوب نمی رسد)، ناامیدی اسرائیل و متحدانش در منطقه بشدت افزایش یافته است.

- این داده‌ها روشن می کند که چرا دولت آمریکا از مواضع تند خود در قبال ایران عقب‌نشینی کرد، که لاجرم بر رژیم صهیونی تأثیر منفی گذاشت، زیرا رژیم اشغالگر امیدوار بود با حمایت بی‌قید و شرط آمریکا، رویارویی را به نفع خود حل کند. اما با تغییر محاسبات، تل آویو خود را در مقابل محور مقاومت تنها دیده و در نتیجه باعث ایجاد حالت وحشت و ناامیدی در محافل اسرائیلی شده است.

* ️ده دلیل جدی برای رد احتمال جنگ آمریکا با ایران از زبان رسانه‌های خارجی :

۱. هزینه‌های نجومی جنگ (Forbes): نشریه فوربس گزارش داده که هزینه درگیری نظامی با ایران حتی در مقیاس محدود، می‌تواند در سه ماه نخست بین ۶۰ میلیارد تا ۲ تریلیون دلار باشد. این رقم، هزینه‌ای سنگین برای اقتصادی است که با چالش‌های داخلی نیز مواجه است.

۲. پیچیدگی‌های جغرافیای سیاسی منطقه (Responsible Statecraft): این اندیشکده تأکید می‌کند که هرگونه جنگ با ایران می‌تواند موجب آشفتگی در منطقه و ایجاد زنجیره‌ای از بحران‌های ثانویه شود، از جمله تهدید به بسته شدن تنگه هرمز و تأثیرگذاری بر بازار جهانی انرژی.

۳. احتمال واکنش‌های غیرقابل پیش‌بینی ایران (Brookings Institution): تحلیل‌گران بروکینگز هشدار می‌دهند که اقدام نظامی علیه ایران ممکن است با واکنش‌های شدید، غیرمتقارن و فراتر از انتظار مواجه شود، از حملات به پایگاه‌های آمریکا گرفته تا تحریک جبهه‌های منطقه‌ای.

۴. فشار افکار عمومی داخلی در آمریکا (Pew Research Center): بر اساس نظرسنجی‌های مرکز پژوهشی Pew، بیش از نیمی از مردم آمریکا با ورود کشورشان به یک جنگ جدید در خاورمیانه مخالفند، حتی اگر تهدیدات لفظی وجود داشته باشد.

۵. درس‌های تاریخی از جنگ‌های پرهزینه گذشته (Brown University): گزارش‌های دانشگاه براون نشان می‌دهد که جنگ عراق بیش از ۲.۴ تریلیون دلار هزینه داشته و پیامدهای اقتصادی و انسانی آن هنوز ادامه دارد. این تجربه تلخ، به‌ویژه برای تصمیم‌سازان آمریکایی، یک هشدار روشن است.

۶. عدم اجماع بین‌المللی برای اقدام نظامی: در فضای فعلی، هیچ اجماع سیاسی یا بین‌المللی برای اقدام نظامی علیه ایران وجود ندارد. حتی متحدان سنتی آمریکا در اروپا، برخلاف گذشته، تمایلی به همراهی در یک جنگ جدید ندارند.

۷. اولویت داشتن چالش‌های دیگر برای واشنگتن: رسانه‌های تحلیلی مانند Atlantic Council یادآور می‌شوند که تمرکز راهبردی آمریکا عمدتاً روی چین، روسیه، و مسائل داخلی است و درگیری در منطقه‌ای دیگر می‌تواند این تمرکز را مختل کند.

۸. خطرات اقتصادی برای بازار جهانی انرژی: ایران نقش مهمی در امنیت انرژی منطقه دارد. هرگونه درگیری نظامی می‌تواند به جهش شدید قیمت نفت منجر شود، که تأثیرات مستقیم بر اقتصاد جهانی، از جمله آمریکا خواهد داشت.

۹. آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها و منافع آمریکا در منطقه: مراکز مطالعاتی هشدار داده‌اند که پایگاه‌های نظامی و ناوهای آمریکا در منطقه، در معرض تهدید پاسخ‌های ایران هستند، و این موضوع موجب افزایش تلفات و فشارهای داخلی می‌شود.

۱۰. خطر خروج ایران از چارچوب‌های بین‌المللی: جنگ ممکن است ایران را به سمت اقدامات جدی‌تر مانند خروج از معاهده NPT و افزایش فعالیت‌های هسته‌ای سوق دهد، که تبعات غیرقابل پیش‌بینی امنیتی برای منطقه و جهان خواهد داشت. آشفتگی در منطقه و ایجاد زنجیره‌ای از بحران‌های ثانویه شود، از جمله تهدید به بسته شدن تنگه هرمز و تأثیرگذاری بر بازار جهانی انرژی.

* البته اگر امکان حمله برای استعمارگران کنونی،  فراهم بود، در این زمینه کمترین تردید به خود راه نمی‌دادند. اما محاسبات آنان و خاصه تبعات مخاطره‌آمیز جنگ، هيچگاه اجازه تجاوز نظامی به ایران را به استعمارگران نداده است. این محاسبات کماکان پابرجاست.

** تجربیات و اسناد قطعی و متعدد نشان داده ، انسجام داخلی و اراده و توانمندی در عکس‌العمل به تهدید و تهاجم ، کلیدی ترین عامل در بازداشتن دشمنان از هر گونه شرارت علیه ایران اسلامی بوده است.

* تمرکز تجهیزات نظامی دشمنان در منطقه غرب آسیا خصوصا خلیج فارس به معنای منتفی شدن تهدید نظامی و برجسته شدن عملیات روانی و اثرگذاری بر بخش‌ها و شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کشور است. در عملیات روانی دشمنان بدنبال آن هستند تا چیزی را که در تهاجم نظامی نمی‌توانند بدست بیاورند در فضاسازی‌های تبلیغاتی کسب کنند. همه حواس ها باید در این نقطه متمرکز شود و جدی‌ترین نقطه تهدید دقیقا از همین جا نشأت می‌گیرد

تأمین مالی جمعی Crowd Funding ؛ ابزاری نوین برای سرمایه گذاری در تولید

محسن شاطرزاده

۱۰ فروردین ۱۴۰۴

در سال موسوم به سرمایه گذاری برای تولید ، ضرورت توجه به ابزارهای مالی جدید در بستر پلتفرم‌های دیجیتال ضرورتی دو چندان دارد . یکی از این ابزارهای مالی به منظور به کارگیری سرمایه‌های خرد و سرگردان در جامعه ، روش "تأمین مالی جمعی" برای سرمایه گذاری در پروژه های زودبازده و با نرخ بازگشت بالا و سود مناسب و ضمانت قابل اعتماد برای مردم است.

از سال ۱۳۹۹ و به دنبال تهیه و ابلاغ دستورالعمل تشکیل صندوقهای "تأمین مالی جمعی" در سازمان فرابورس، تاکنون بیش از چهل صندوق تأمین مالی جمعی تشکیل شده است که تقویت همه جانبه آنها و حمایت دولت و بانک‌مرکزی و وزارت اقتصاد از آنها و تشویق مردم به سرمایه گذاری در تولید از طریق صندوقهای تامین مالی جمعی و جلب اعتماد مردم با ارائه ضمانت‌های معتبر ، می تواند کمک شایانی به جذب بخشی از نقدینگی ۹۷۵۰ هزار میلیارد تومانی در جامعه کرده و منجر به نقطه عطفی در تاریخ سرمایه گذاری در ایران باشد.

تأمین مالی جمعی (به انگلیسی: Crowdfunding) جمع‌آوری سرمایه‌های خرد برای حمایت از ایده‌های خلاق و فراهم کردن بودجه موردنظر آنها از طریق ابزارهای اینترنتی می باشد که در این روش جمعی ، افراد با سرمایه‌های خرد و کلان به حمایت از ایده‌های خلاقانه می‌پردازند و سرمایه مورد نیاز آنها را تأمین می‌کنند. تأمین مالی جمعی برای اهداف متنوعی نظیر خیریه تا ساخت فیلم‌های سینمایی، و حمایت برای توسعه و راه اندازی کسب و کارهای کوچک کاربرد دارد.

* انواع تأمین مالی جمعی:

۱- تأمین مالی مبتنی بر پاداش: در این روش صاحبان ایده‌های خلاق در قبال کمک‌های مالی و سرمایه‌گذاری روی ایده‌هایشان، هدیه‌ای به مشارکت کنندگان می‌دهند این هدیه می‌تواند از محصولات تولید شده توسط صاحبان ایده بوده یا حتی یک تشکر معمولی.

۲- تأمین مالی مبتنی بر واگذاری سهام: در این روش صاحبان ایده‌های خلاق درصدی از سهام ایده یا کسب و کار خود را به مشارکت کنندگان و سرمایه‌گذاران در قبال تامین بودجه مورد نظر آن‌ها واگذار می‌کنند.

۳- تأمین مالی مبتنی بر اهدا: تفاوت زیادی با همان گل‌ریزان خودمان ندارد. معمولاً این نوع تأمین مالی در مؤسسات خیریه و غیرانتفاعی انجام می‌شود و کسانی که سرمایه اهدا می‌کنند، این کار را فقط و فقط با چشم‌داشت اجتماعی انجام می‌دهد.

۴- تأمین مالی مبتنی بر قرض (وام): تعدادی از افراد (هر کس به قدر توان خود)، بخشی از سرمایه مد نظرتان را به شما وام می‌دهند. این نوع وام‌ها به ۲ صورت کوتاه‌مدت و بلندمدت اعطا می‌شوند.

* تامین مالی جمعی در ایران: تامین مالی جمعی در ایران تحت نظارت سازمان فرابورس و با ارائه گواهی شراکت به سرمایه‌گذاران در انتهای دوره جمع‌آوری وجوه انجام می‌شود. گواهی شراکت یکی از جدیدترین انواع اوراق بهادار رسمی کشور محسوب می‌شود. تا کنون چهل و‌دو سکوی زیر مجوز فعالیت خود را از این سازمان اخذ کرده‌اند .

۱- گلرنگ کراد (golrangcrowd.com)

۲- نوین کراد (novincrowd.ir)

۳- پولسار (pulsar.ir)

۴- هم آفرین (hamafarin.ir)

۵- دونگی ( dongi.ir )

۶- کارن کراد ( karencrowd.com )

۷- پارس فاندینگ ( parsfunding.com )

۸- یکتا ققنوس پارس ( crowdfunding.kuknos.ir )

۹- آی بی شاپ ( ibacademi.ibshop.ir )

۱۰- حلال فاند ( halalfund.ir )

۱۱- رضوی (cfrazavi.ir )

۱۲- زرین کراد ( zarincrowd.com )

۱۳- رایان توسعه پایا ( ruyan.funding.ir )

۱۴- استارتامین ( startamin.ir )

۱۵- اینوستوران ( investorun.com )

۱۶- تامین سرمایه امین ( cf.aminib.com )

۱۷- هم آشنا ( hamashena.ir )

۱۸- آیفاند (ifund.ir )

۱۹- زیما (zeema.fund )

۲۰- کاریزما کراد ( crowd.charisma.ir )

۲۱- مسکن پلاس ( maskanplus.ir )

۲۲-  سپهرینو ( sepehrino.com)

۲۳- ازکی سرمایه ( azkisarmayeh.com )

۲۴- ایساتیس کراد (isatiscrowd.ir )

۲۵- ایده فاند ( ideafund.ir )

۲۶- داریک کراد (crowd.daricpars.com )

۲۷- آتیه ایرانیان ( atiehiraniancf.com )

۲۸- اسمارت فاندینگ ( smartfunding.ir )

۲۹- آتی کراد‌ (aticrowd.com )

۳۰- فاندرلند ( funderland.ir )

۳۱- فارابی ( irfarabi.com )

۳۱- هم آفرین ( hamafarin.ir )

۳۲- دنیای اقتصاد ( donya-e-eqtesad.com )

۳۳- بیدار ( ebidar.com )

۳۴- فاندوکراد ( fundocrowd.ir )

۳۵- رای فاند ( rayfund.ir )

۳۶- کارآمد ( am.caramad.com )

۳۷- مبین کراد ( mobincrowd.ir )

۳۸- جمع سپار ( jam-separ.ir )

۳۹- یکتا کراد ( yektacrowd.ir )

۴۰- دانایان کراد ( crowd.danayan.broker )

۴۱- سرمایه سازان (sarmayehsazan.com )

۴۲- آرمان آتی ( armanati.com )

سرمایه گذاری برای تولید : موتور محرکه اقتصاد ایران

محسن شاطرزاده

اول فروردین ۱۴۰۴

سال ۱۴۰۴ از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی ، سال " سرمایه گذاری در تولید" نامیده شده است. انتخابی هوشمندانه و ضروری برای توسعه و پیشرفت کشورمان در مقطع کنونی.

بر مبنای گزارش بانک مرکزی ، حجم نقدینگی کشور در سال ۱۴۰۳ به حدود ۹۵۰۰ همت رسیده و با نرخ ۲۸ درصد در حال افزایش است . به کارگیری مناسب حجم عظیم نقدینگی ۹۵۰۰ هزار میلیارد تومانی موجود در کشور در زمینه تولید خصوصا در شرایط تحریمی و عدم ورود سرمایه گذاری خارجی ، می‌تواند موجب تحول و انقلاب اقتصادی شده و رشد ۸‌درصدی مورد انتظار در اقتصاد کشور را محقق کند. بر اساس گزارش تهیه شده توسط موسسه مکنزی آمریکا که در سال ۱۳۹۵ به سفارش وزارت اقتصاد دولت یازدهم تهیه شده بود (خلاصه گزارش به پیوست است) ، حجم نقدینگی موجود در ایران یک فرصت طلایی برای رشد یک تریلیون دلاری (۱۰۰۰ میلیارد دلار) در کشور ایجاد می‌کند که باید برنامه‌ریزان کشور به نحو احسن از آن استفاده کنند . بر اساس گزارش مکنزی شش نقطه قوت اقتصاد ایران که موجب ایجاد پتانسیل رشد هزار میلیارد دلاری در ایران می‌شوند عبارتند از

: ۱- تنوع اقتصادی ،

۲- سطح بالای مشارکت در آموزش عالی و تعداد زیاد فارغ التحصیلان دانشگاهی ،

۳- طبقه مصرف کننده در حال رشد ،

۴- جمعیتی با نرخ شهر نشینی بالا ،

۵- فرهنگ کار آفرینی و

۶- موقعیت ژئوپولیتک کشور برای همسایگان اطراف ایران.

لازمه بهره گیری از این پتانسیل عظیم ، تهیه ابزارهای مالی و پولی مناسب توسط مراجع ذیربط خصوصا بانک مرکزی و وزارت اقتصاد برای هدایت نقدینگی موجود به سمت سرمایه گذاری در تولید به جای خرید طلا و دلار است . کافی است ابزارهای مالی به گونه‌ای طراحی شوند که سودی بیشتر از نرخ تورم به مردم ارائه کنند ، در آنصورت قطعا سرمایه های سرگردان مردم به جای طلا و دلار به سمت تولید سرازیر خواهند شد . ارائه پروژه هایی زود بازده و با نرخ بازگشت سرمایه بیش از ۳۵ درصد می‌تواند محمل خوبی برای طراحی اینگونه ابزارهای مالی باشد و به موازات آن سیاست‌های دولتی، مشوق‌های اقتصادی، آموزش های مالی، و بهبود زیرساخت‌های اقتصادی از طرق مختلف زیر مورد توجه واقع شود :

۱. ایجاد مشوق‌های دولتی ،

۲. کاهش مالیات برای سرمایه‌گذاران تولیدی ،

۳. ارائه تسهیلات بانکی با نرخ بهره پایین ،

۴. حمایت از استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای کوچک ،

۵. بهبود امنیت سرمایه‌گذاری ،

۶. ایجاد ثبات اقتصادی و کاهش تورم ،

۷. مبارزه با فساد و بهبود فضای کسب‌وکار ،

۸. تضمین حقوق مالکیت و امنیت حقوقی ،

۹. فرهنگ‌سازی و آموزش مالی ،

۱۰. ایجاد بازارهای مالی کارآمد ،

۱۱. توسعه بازار سرمایه (بورس، فرابورس، صندوق‌های سرمایه‌گذاری) ،

۱۲. ایجاد شفافیت در بازارهای مالی ،

۱۳. حمایت از تأمین مالی جمعی (Crowdfunding) ،

۱۴. تشویق تولید داخلی و صادرات ،

۱۵. حمایت از تولیدکنندگان داخلی از طریق تعرفه‌های حمایتی،

۱۶. تسهیل فرآیندهای صادرات و کاهش موانع تجاری ،

۱۷. ارائه وام‌های کم‌بهره برای کسب‌وکارهای تولیدی ،

۱۸. استفاده از ابزارهای نوین مالی مانند فین‌تک‌ها .

* جایگاه شهرداری تهران در سرمایه گذاری برای تولید :

شهرداری تهران با توجه به امکانت و زیرساخت‌های در اختیار ، جایگاه ویژه‌ای در تحقق شعار سال به منظور "سرمایه گذاری برای تولید" دارد . ذیلا چند پیشنهاد ارائه می‌شود:

۱- تشکیل صندوقهای سرمایه گذاری با نرخ سود ثابت بیش از ۳۰ درصد در بورس و به کمک بانک شهر به منظور اجرای پروژه های زود بازده و با نرخ بازگشت سرمایه بیش از ۳۵ درصد در زمینه های ساخت مسکن ، انرژی خورشیدی ، اقتصاد دیجیتال و توسعه دیجیتال مارکت‌ها ، هوشمند سازی شهری ، توسعه شرکتهای دانش بنیان و خصوصا فین تک ها و .... ،

۲- اختصاص اماکن متروکه و بلا استفاده شهری و بازسازی مناسب آنها در جهت استقرار شرکتهای دانش بنیان جوان ،

۳- تمرکز بر توسعه محلات و اجرای سیاست های محله محور و طراحی و اجرای پروژه های توسعه ای در محلات با تشکیل صندوقهای تامین سرمایه محلات و با سود ثابت بالای ۳۰ درصد و جمع آوری سرمایه های کوچک مردمی و صرف آنها در زمینه توسعه محلات خودشان ،

۴- طراحی و اجرای پروژه های مسکن ارزان قیمت در شهر تهران با تشکیل صندوقهای سرمایه گذاری مسکن و با نرخ سود ثابت بالای ۳۰ درصد و جمع آوری سرمایه های مردمی ،

۵- مولد سازی زمینها و امکانات بلا استفاده شهری که در اختیار شهرداری است ، با طراحی و اجرای پروژه های اقتصادی زودبازده و با استفاده از سرمایه های سرگردان مردم و تضمین سود بالای ۳۰ درصد به آنها ،

۶- طراحی و اجرای پروژه های بزرگ شهری به روش مشارکت خصوصی - دولتیPPP ( Public Private Partnership) 

۷- طراحی و اجرای پروژه های پیشرفته و جذاب در زمینه هوشمند سازی شهری با استفاده از سرمایه های مردمی و پرداخت سود مناسب به سرمایه های مردمی ،

۸- توسعه بازارهای دائمی خود اشتغالی و تولیدات خانگی و صنایع دستی در سطح شهر تهران و خصوصا در محلات تهران،

۹- توسعه بازارهای روز در محلات اعم از جمعه بازار و شنبه بازار و یکشنبه بازار و ...... به منظور گسترش شبکه توزیع مردمی و کاهش دست واسطه‌‌های توزیع و ارزان سازی کالاها ،

۱۰- شبکه سازی و توسعه اقتصاد پلتفرمی در میان مردم خصوصا جوانان با توسعه سامانه های مناسب در بخش توزیع.

* ملاحظاتی در خصوص "همکاری آمریکا و روسیه و تاثیر آن بر جبهه مقاومت"

محسن شاطرزاده

۲۳ اسفند ۱۴۰۳

۱- رقابت آمریکا و روسیه هرگز از بین نخواهد رفت . همکاری آمریکا و روسیه مقطعی بوده و رقابت و همکاری این دو مرز مشخصی دارد . این همکاری فعلا در موضوع اوکراین است که آنهم دلایل خاص دارد .

۲- هم اکنون آمریکا و روسیه در حوزه های آفریقا ، آمریکای لاتین ، اوراسیا ، بریکس و شانگهای  رقابت جدی با یکدیگر دارند.

۳ - روسیه در مناقشه غرب آسیا ، در پازل اسرائیل بازی خواهد کرد . دلایل متعددی برای این موضوع وجود دارد از جمله حضور ۲ میلیون نفر یهودی روسیه در اسرائیل و لابی قوی یهودیان در دومای روسیه.

۴- امنیت بین الملل در دوران یکه تازی آمریکا به عنوان قدرت مطلقه جهانی ، در انحصار آمریکا بود اما امروز شرکای جدیدی به صحنه آمده‌اند . آمریکای ترامپ با حذف اروپا از موضوع  اوکراین در صدد احیای نقش قدرت مطلقه خود در امنیت بین‌الملل است.

۵- نامه ترامپ به رهبری به منظور مذاکره با ایران نمی‌تواند باشد بلکه ترامپ دو هدف را از این موضوع دنبال می کند:

الف : شکستن اقتدار جبهه مقاومت و حمله به پر و بالهای ایران در منطقه (حزب الله ، حماس ، انصارالله ، جهاد اسلامی، مقاومت اسلامی عراق و ....) با کشاندن ایران به پای میز مذاکره و به رخ کشیدن اقتدار و سلطه آمریکایی

ب : مقابله با نظم جدید جهانی و شکستن حلقه اتصال مثلث چین و روسیه و ایران با گسستن ضعیف ترین عضو این حلقه و مقابله با افول هژمونی آمریکا و افول قدرت جهانی دلار.

۶- بعید نیست در مذاکرات اوکراین ، ترامپ به دنبال فریب روسیه باشد و بخواهد برجام دیگری را به روسیه تحمیل کند.

۷- ترکیه مسیر دشواری را در سوریه خواهد داشت و بعید است به راحتی بتواند خود را در سوریه تثبیت کند . سابقه و خاطره ترک ستیزی اعراب سوریه در سال‌های قبل از جنگ جهانی اول می‌تواند دوباره احیا شود و به مبارزه اعراب سوری برای اخراج ترکهای نو عثمانی منجر شود.

۸- ترکیه در کنار ترویج پان ترکیسم و اتحاد کشورهای ترک زبان ، نیروهای نیابتی خودرا از میان مزدوران ترک زبان کشورهای آسیای میانه انتخاب کرده و به سوریه گسیل داشته است . خطر بازگشت تروریست‌های مزدور ترکیه به کشورهای خودشان در آسیای میانه موجب نگرانی و ترس حاکمان کشورهای آسیای میانه شده و می‌تواند موجبات ترک هراسی را فراهم کرده و فضای ضد ترکیه را تشدید کند.

* پیشنهادات :

۱- ایران و محور مقاومت با تهدید های متعددی مواجه هستند. بایستی این تهدیدها احصا شده و اولویت بندی شوند . در راس همه تهدیدات ، فعال شدن مکانیزم ماشه توسط آمریکا و کشورهای اروپایی است . باید همه توان دستگاه سیاست خارجی به کار گرفته شود تا در این شش ماه باقیمانده به اتمام برجام امکان فعال شدن مکانیزم ماشه به وجود نیاید و لازمه این امر سرگرم کردن غرب به مذاکرات و ادامه دادن آن تا اکتبر ۲۰۲۵ است (استراتژی هزار و یک شب) . مذاکره موازی با روسیه در خصوص واسطه شدن برای حل مسئله هسته ای ایران به منظور خرید زمان و سرگرم کردن غرب می‌تواند مفید واقع شود و باید این پیشنهاد پذیرفته شود.

۲- سیاست خارجی چین بر دو اصل محوری استوار است : الف : امنیت انرژی ( خصوصا در خلیج فارس) ب: امنیت زنجیره تأمین Supply Chain که در طرح ابتکاری یک کمربند یک راه BRI تبلور یافته است . ایران می‌تواند در هر دو سیاست کمک شایانی به چین بکند . فعال شدن سیاست خارجی ایران در جهت همکاری باچین برای تقویت این دو سیاست می‌تواند موجب همبستگی بیشتر دو کشور و اقتدار بیشتر ایران بشود.

۳ - با توجه به اهمیت روابط ایران با چین و روسیه ، ضرورت دارد مدیریت ویژه و در بالاترین سطح اجرایی کشور برای توسعه روابط با چین و روسیه به کار گرفته شده و به تعلل موجود در زمینه انتخاب سفرای مناسب برای این دوکشور پایان داده شود . حضور فعال ایران در بریکس و شانگهای هم می‌تواند به این مهم کمک کند.

۴- مقوله مقاومت قبل از اینکه سخت افزاری باشد ، نرم افزاری است و محدوده مقاومت هم به فلسطین و لبنان محدود نمی‌شود بلکه در سراسر جهان و در میان مظلومان جهان اندیشه مقاومت به وفور وجود دارد . جمهوری اسلامی ایران مزیت‌های زیادی دارد ، این مزیت‌ها باید احصا شده و در تقویت اندیشه مقاومت در گستره جهانی و مقابله با نظام سلطه به کار گرفته شود . باید به سردمداران کفر و نظام سلطه ثابت کرد که اندیشه مقاومت نابود شدنی نیست.

۵- منافع ملی ایران حکم می‌کند که در گفتگوهای آمریکا و روسیه برای حل مسئله ایران ، موضع موافق داشته باشد.

* بررسی تحولات اوکراین ؛ اروپا و آمریکا

محسن شاطرزاده

۳۰ بهمن ۱۴۰۳

سه سال از جنگ اوکراین و روسیه می گذرد . جنگی که با تحریک آمریکا و با دخالت کشورهای بزرگ اروپایی و حمایت ناتو و به بهانه عضویت اوکراین در ناتو شروع شد.

بیشترین منافع این جنگ نصیب آمریکا شد که هم سهم مهمی از بازار انرژی اروپا به دست آورد و هم هزینه هنگفت دفاع از اوکراین را بر دوش اروپا نهاد.

بیشترین خسارت هم نصیب اوکراین شد که اکثر زیرساخت‌های آن نابود شده و بخش بزرگی از سرزمین خود را هم به روسیه واگذار کرد .

اروپا از چند سو متضرر شد ، هم پیروزی در اوکراین و عضویت اوکراین در ناتو و هم مرزی ناتو با روسیه نصیبش نشد ، هم هزینه هنگفتی را در پشتیبانی جنگ در اوکراین متحمل شد و هم انرژی ارزان روسیه را از دست داد و ناچار به تامین انرژی خودش به چندین برابر قیمت از آمریکا شد .

پس از روی کار آمدن ترامپ و طرح شعار پایان جنگ در اوکراین به نظر می آید آمریکایی ها دنبال هدف گیری چند نشان با یک تیر هستند :

۱- هزینه هنگفت جنگ در اوکراین و پول تامین امنیت اوکراین را بر دوش اروپا گذاشته و از تعهدات آمریکا سرباز می زنند.

۲- تسلط خود بر انرژی در اروپا را کامل کرده و وابستگی اروپا به آمریکا را مضاعف می کنند. مضافا اینکه احتمالا در معامله با روسیه سهمی از تامین انرژی اروپا را هم به روسیه خواهند داد.

۳- با مذاکره مستقیم با روسیه و حذف اروپا از مذاکرات اوکراین ، وارد یک معامله بزرگ با روسیه می‌شوند و با موافقت تصرف بخشی از سرزمین اوکراین و نیز عدم عضویت اوکراین در ناتو ، امتیاز بزرگی از پوتین خواهند گرفت که احتمالا به فاصله بیشتر روسیه و چین منجر خواهد شد.

۴- آمریکا با تصرف معادن و منابع کمیاب اوکراین ، ضعف خود را در تامین مواد اولیه تراشه ها ( که در انحصار چین است) بر طرف کرده و دست بالا را در جنگ تراشه ها خواهد داشت. ۵- آمریکا یک گام به گسست حلقه اتصال رقبای جدی خودش در مثلث چین - روسیه - ایران نزدیک‌تر خواهد شد.

✅ مروری بر سخنان اخیر مقامات آمریکا و اروپا:

- معاون رئیس جمهور آمریکا در دیدار با زلنسکی : آمریکا به دنبال ایجاد یک صلح دائم در منطقه شرق اروپا است. - ترامپ در سخنانی خواستار برگزاری انتخابات در اوکراین شد .

- وزیر جنگ امریکا : حضور امریکا در خاک اروپا نمی تواند برای همیشه ادامه دار باشد و اروپا باید توانایی دفاع از خود را داشته باشد .

- معاون رئیس‌جمهور آمریکا به تندی به دولت‌های اروپایی حمله و آن‌ها را به نادیده گرفتن اراده مردم، بی‌اعتنایی به نتایج انتخابات، نقض آزادی‌های مذهبی و عدم اقدام جدی برای توقف مهاجرت غیرقانونی متهم کرد.

- او در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت: «تهدیدی که بیش از همه درباره اروپا نگرانم می‌کند، روسیه نیست. چین هم نیست. هیچ بازیگر خارجی دیگری هم نیست. چیزی که مرا نگران می‌کند، تهدیدی از درون است. چیزی که نگرانم می‌کند عقب‌نشینی اروپا از برخی از اساسی‌ترین ارزش‌های خود است ارزش‌هایی که با ما مشترک است.»

- ونس ادامه داد: «در واشنگتن، یک کلانتر جدید در شهر است. ما تحت رهبری دونالد ترامپ ممکن است با نظرات شما مخالف باشیم . اگر از رای‌دهندگان خودتان در هراس هستید، آمریکا هیچ کاری برای شما نمی‌تواند انجام دهد.»

- ونس افزود که تعداد مهاجران از کشورهای غیرعضو اتحادیه اروپا که وارد این بلوک شده‌اند، از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ دو برابر شده است و این را نتیجه تصمیمات آگاهانه سیاستمداران اروپایی دانست!

- ونس در رابطه با آزادی بیان نیز گفت: «من عمیقا معتقدم که اگر شما از صدای مردم خود و نظرات آن‌ها بترسید، هیچ امنیتی وجود ندارد.»

نسبت هویتی انقلاب اسلامی با مقاومت

محسن شاطرزاده

۲۰ بهمن ۱۴۰۳

* مقایسه انقلاب اسلامی با سایر انقلاب‌ها:

* در جهان معاصر انقلاب‌های متعددی در کشورهای  فرانسه ، روسیه ، الجزایر ، کوبا ، هند ، چین ، مصر ، تونس، لیبی  و یمن اتفاق افتاده که مهمترین و تاثیرگذارترین آنها انقلاب لیبرالیستی فرانسه و انقلاب مارکسیستی روسیه و انقلاب اسلامی ایران می‌باشد. * برای مقایسه‌ی این انقلاب‌ها باید به ویژگی‌های مشترک آنها بپردازیم. مهم‌ترین این ویژگی‌ها به یک تعبیر چهار مورد است:

۱. آرمان‌ها، اهداف و شعارها،

۲. ایدئولوژی حاکم بر انقلاب،

۳. چگونگی رهبری و هدایت،

۴. چگونگی حضور مردم.

* انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ روسیه:

 - انقلابی که دایره‌ی تأثیرش نیمی از جهان را گرفت،

- مهم‌ترین نیروی سیاسی : حزب سوسیال‌دموکرات روسیه بود که مارکسیست‌ها در آن حضور داشتند.

-  پس از مدتی گروهی به رهبری «مارتوف» از حزب جدا شدند که به نام «منشویک» یا اقلیت .

- گروه دیگر به رهبری «لنین» نیز «بلشویک» یا همان اکثریت . - جنگ جهانی اول عامل ویژه‌ در وقوع انقلاب روسیه .

* تحولات روسیه با پشتیبانی همه‌ی مردم روسیه صورت نگرفت، بلکه تنها با همراهی بخشی از کارگران و بخشی از سربازان  و کودتای گروهی از ملوانان همراه بود. با انقلاب همراه ‌شدند.

- علت اصلی شکست انقلاب‌ روسیه ،  گسست نسلی در انقلاب روسیه و نقش‌آفرینی ضعیف مردم در شکل‌گیری و تداوم انقلاب بوده است. * آرمانها و فرهنگ جامعه روسیه با آرمان انقلاب روسیه که از گفته‌های مارکس آلمانی برخاسته بود تفاوت داشت و همین مسئله باعث ‌شد که حکومت شوروی نتواند توده‌های مردم و نخبگان را با خود همراه کند.

- ایدئولوژی انقلاب روسیه حول محور «اقتصاد» و «تضاد طبقاتی» و با «گستره‌ای جهانی» شکل گرفت.

- عدالت در اندیشه‌ی انقلابیون روسیه مترادف بود با دولتی کردن. یعنی وسایل تولید و توزیع باید در اختیار دولت قرار می‌گرفت .

* مهم‌ترین تفاوت انقلاب روسیه با انقلاب اسلامی ایران در «اصالت» و «صحت» آرمان‌ها و ایدئولوژی انقلاب است.  از طرف دیگر بین رهبری انقلاب روسیه و مردم و نیز رهبری انقلاب با فرهنگ جامعه سنخیتی وجود نداشت و به همین دلیل  نقش برجسته‌ای در انقلاب روسیه ایفا نکردند. در حالی که در انقلاب اسلامی با اعتماد مردم به رهبری انقلاب، کار را به‌خوبی پیش بردند .  

*  انقلاب سال ۱۷۸۹ فرانسه :

- انقلاب فرانسه ظاهرا برای تحقق آزادی شکل گرفت ولی در عمل ، انقلاب فرانسه فاقد «وحدت هدف و شعار» است.

-  عدم ثبات در ایدئولوژی، آرمان‌ها و رهبران سیاسی فرانسه‌ی پس از انقلاب کاملاً آشکار است و یکی از نقاط ضعف انقلاب فرانسه بود. در حالی که در انقلاب اسلامی ، قاطبه‌ی نیروهای سیاسی و مردم به یک هدف مشترک ذهنی باور داشته‌اند.  

* در مقایسه انقلاب فرانسه با انقلاب اسلامی باید گفت که انقلاب اسلامی ایران برخلاف انقلاب فرانسه از ایدئولوژی و آرمان واحد و مورد تأیید مردم و نخبگان برخوردار بوده است. مردم نیز به رهبران نهضت اعتماد داشته‌اند. بنابراین ظرف چند ماه یک رژیم سلطنتی قدرتمند در برابر اراده‌ی مردم به زمین ‌خورده و رژیم بعدی بلافاصله مستقر شده و با ثبات بسیار قابل اعتمادی استمرار یافته است؛ اتفاقی که نه در انقلاب روسیه و نه در انقلاب فرانسه رخ نداده است.

* انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ ایران :

انقلاب اسلامی ایران با رهبری مقتدرانه و پیامبر گونه و کم‌نظیر امام خمینی و با حضور دهها میلیون نفر مردم و پشتیبانی و حمایت همه جانبه مردم و با وحدت مثال زدنی همه اقشار مردم و نخبگان جامعه تحت لوای رهبری امام و با ایدئولوژی اسلامی و آرمان "استقلال ، آزادی ، حکومت اسلامی" در سال ۱۳۵۷ بر رژیم تادندان مسلح پهلوی که مورد حمایت همه جانبه آمریکا و کشورهای غربی بود ، پیروز شد و پرچم مبارزه با استکبار و مبارزه برعلیه نظام سلطه را در دست گرفته و الهام بخش مردم مبارز و مقاوم در سراسر جهان گردید و امروز محور مقاومت در جهان اسلام و سایر مناطق جهان ، میوه شیرین انقلاب اسلامی است.

این انقلاب امروز پس از ۴۵ سال همچنان شاداب و پر طراوت و با پشتیبانی اکثریت مردم و با رهبری قاطع و مقتدرانه ولی فقیه به پیش می رود و برای ایجاد نظم جدید جهانی به جنگ تمدنی با جهان لیبرال دموکراسی غربی رفته و رهبری محور مقاوت را در سراسر جهان برعهده دارد.

انقلاب اسلامی ایران یک بعثت الهی بود . دارای اهداف متعالی بود . رهبری الهی داشت . نه شورش گرسنگان بود نه تحریک کاهنان !! شعار و آرمان مردم "استقلال ، آزادی،  جمهوری اسلامی بود" . مردم  حتی در اوج فقر و سختی ، هیچگاه شعار دنیایی و رفاه طلبانه ندادند . هرگز به منظور انتقام از دیگران نبود . رافت و عطوفت نسبت به همه و حتی مخالفین اعمال می‌شد . هرگز کسی از طبقه حاکمه اعدام نشد مگر مجرمین و جنایتکاران و محکومین دادگاه‌های انقلاب . در همه جا و در همه حال شرع و حکم الهی و فتوای امام حاکم بود  و حتی اگر افرادی خودسرانه و از سر شور انقلابی خطاهایی داشتند نظام اسلامی با آنها برخورد می‌کرد . پیشرفت و استقلال همه جانبه و مقاومت در برابر استبداد سلطه گری را وجه همت خود قرار داد و همه این عوامل باعث شد که الهام بخش ملتهای تحت ستم بشود و تا اقصی نقاط جهان و  حتی در آمریکای لاتین الگوی مبارزاتی دیگران باشد. توصیه می‌کنم دوستان بی انصافی را کنار بگذارند و حداقل مطالعات خودشان را در خصوص الهام بخشی انقلاب اسلامی در آمریکای لاتین و در آفریقا (علاوه بر محور مقاومت) کامل کرده و منصفانه قضاوت کنند.

* انقلاب اسلامی ؛ الهام بخش مقاومت:

- الهام بخشی به جای مغزها اغلب متوجه قلبهاست و با قلبها سخن می‌گوید.

- مقاومت تنها نسخه الهام بخش وحدت امت اسلام بوده و عامل شکست توطئه های استکبار و صهیونیزم می‌باشد.

- تمدن نوین اسلامی با نگاه امت واحده و با پیوند با قرآن و سنت نبوی و عترت طاهرینش قابل برپایی است.

- مردم پایه و اساس قدرت هستند : تجربه بسیج مردمی و استفاده از ظرفیت بیکران مردم .

- اندیشه امام خمینی : حکومت مردم محور : دیپلماسی مردم محور ، قدرت مردمی و پیشبرد همه امور با تکیه بر مردم

- فرهنگ مقاومت میراثی از فداکاری و ایستادگی در برابر تهدیدات است. قدرت ایستادگی ایران الهام بخش جهانیان .

- فرهنگ مقاومت از دل سختی ها و فداکاری های جوانان و خانواده‌های شهدا شکل گرفت.

- این فرهنگ ایستادگی نه تنها در ایران بلکه در دیگر نقاط جهان نیز تاثیر گذار بوده است.

- ملت ایران با استقامت و دادن درس آزادگی ، مکتب امام حسین را ترویج کرد و الهام بخش جهان اسلام در دنیای کنونی شد.

* مقوم‌های قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر الهام بخشی

- فطری بودن ارزش‌های مقاومت : انقلاب انسانی

- انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی و تبدیل به هژمون جهانی در نظم جدید جهانی

- توسعه قدرت مردمی پایه و اساس هژمونی ایران در نظم جدید جهانی .

- قدرت نرم ایران : دیپلماسی الهام بخش - نفوذ در دل و قلب مردم دیگر کشورها

- ایجادرفاه و آسایش مردم دیگر کشورها  

   مثال : چاوز و تعریف از  مقاومت وصداقت ایران  

   مثال : کاردوزو و نامیدن ایران به عنوان پدیده

   مثال  : نماینده مجلس برزیل و الهام از انقلاب اسلامی  

   مثال  : پروفسور گارسیا مشاور بین الملل رییس جمهور برزیل و تحلیل جایگاه ایران در خاورمیانه و جهان  

  مثال : تشکیل بسیج مردمی در چند کشور جهان با الهام از تجربه بسیج مردمی در ایران

- رزمندگان مقاومت در طوفان الاقصی ، با الهام گرفتن از رزمندگان ایران دیوار بتنی سرزمین‌های اشغالی را فرو ریختند و همه بافته های صهیونیست‌ها پنبه شد.

- انقلاب اسلامی ایران با کنار زدن دو قطبی رایج در جهان به عنوان الگویی بی‌بدیل بدیل در حکمرانی برای ملتهایی که سالها تحت نظام سلطه تحقیر شده‌اند در کانون الهام بخشی قرار گرفته است.

- استواری و استحکام قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران تابعی از مقوم­های درون ساختی قدرت نرم است نظیر:

- تقویت جذابیت‌های فرهنگی و تمدن اسلام و ایران در جهان،

- گسترش سامانه رسانه­ای و تبلیغ روشنگر در جهان ،

- علاقه مردم جهان به انقلاب اسلامی و امام خمینی ، - تکیه بر اصول و ارزش‌های اسلامی،

-  احساس مسئولیت جهانی در هویت ملی و دینی،

- ترویج گفتمان نفی سلطه واستکبارستیزی و ضدصهیونیست،

- فراهم‌سازی شرایط فرهنگی و سیاسی در پذیرش همزیستی جهانی،

- ترویج گفتمان اسلامی کرامت وعزت  نفی وتبعیض درجامعه،

- تعمیق تبعیت معتقدانه و صادقانه از اوامر و نواهی ولایت‌فقیه،

- تقویت و واقعی سازی جایگاه ایمان و توکل در عملکردهای جامعه امروز،

- رفع عوامل تفرقه‌انگیز و توسعه وفاق حداکثری در نظر و عمل،

- گسترش آزادی‌های مشروع و قانونی و حمایت و پشتیبانی از نمادهای آن در سطح ملی.

* انقلاب اسلامی تجربه ای جدید از حکومت‌دینی توام با ارزشهایی مانند عدالت ، استقلال ، آزادی و مردم‌سالاری دینی را به بشریت عرضه کرد.

* آرمانهای انقلاب اسلامی :

- عدالت همه جانبه ،

- امنیت همه جانبه ،

- حمایت از مظلومین و مستضعفین جهانی ،

- مقابله همه جانبه با ظالمان و مستکبران و زیاده خواهان ،

- نواندیشی دینی ،

- الگوی مردم سالاری دینی ،

- ترویج جامعه اخلاقی و

- معنا سازی و پویایی فکری.

*  هدف اصلی الهام بخشی ، ارائه الگوی موثر و کارآمد به جهان اسلام و آزادیخواهان جهان اسلامی در منطقه  و نظام بین الملل است.

* پشتوانه های الهام بخشی :

۱- توکل به خدا ،

۲-بهره گیری از آموزه های اسلام ،

۳- بهره گیری از علم و اخلاق ،

۴- هویت اسلامی - انقلابی ،

۵- مردم سالاری دینی ،

۶- الگوی ایرانی - اسلامی پیشرفت ،

۷- سبک زندگی مومنانه (اربعین) ،

۸- استقلال ،

۹- استکبار ستیزی ،

۱۰ - حمایت از محور مقاومت ،

۱۱ - موضوع فلسطین و

۱۲- فرهنگ قرآنی و اسلام ستیز.

* شیوه مبارزه و ابزار آن در مقاومت :

۱- مقاومت سخت و اقدامات تهاجمی

۲- مقاومت نرم اعم از گفتاری و رفتاری

* مقایسه انقلاب اسلامی با سایر انقلاب‌ها

محسن شاطرزاده

۲۰ بهمن ۱۴۰۳

* در جهان معاصر انقلاب‌های متعددی در کشورهای  فرانسه ، روسیه ، الجزایر ، کوبا ، هند ، چین ، مصر ، تونس، لیبی  و یمن اتفاق افتاده که مهمترین و تاثیرگذارترین آنها انقلاب لیبرالیستی فرانسه و انقلاب مارکسیستی روسیه و انقلاب اسلامی ایران می‌باشد.

* برای مقایسه‌ی این انقلاب‌ها باید به ویژگی‌های مشترک آنها بپردازیم. مهم‌ترین این ویژگی‌ها به یک تعبیر چهار مورد است:

۱. آرمان‌ها، اهداف و شعارها،

۲. ایدئولوژی حاکم بر انقلاب،

۳. چگونگی رهبری و هدایت،

۴. چگونگی حضور مردم.

* انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ روسیه:

  انقلابی که دایره‌ی تأثیرش نیمی از جهان را گرفت و قطب قدرتمندی را تشکیل داد. مهم‌ترین نیروی سیاسی فعال برای انقلاب، حزب سوسیال‌دموکرات روسیه بود که مارکسیست‌ها در آن حضور داشتند. البته پس از مدتی بین آنها اختلاف افتاد و گروهی به رهبری «مارتوف» از حزب جدا شدند که به «منشویک» یا اقلیت شهرت یافتند. گروه دیگر به رهبری «لنین» نیز «بلشویک» یا همان اکثریت نام گرفتند. البته واقعاً بلشویک‌ها در میان کمونیست‌های روسیه در اکثریت نبودند، اما در ۱۹۰۳ میلادی به دلیل تحریم منشویک‌ها و عدم حضور آنها در جلسه‌ای که این دو از هم جدا شدند، بلشویک‌ها را اکثریت نامیدند ولی عامل ویژه‌ای که در انقلاب روسیه نقش مهمی ایفا کرد، جنگ جهانی اول بود.

* نقش مردم در انقلاب روسیه :

تحولات روسیه با پشتیبانی همه‌ی مردم روسیه صورت نگرفت، بلکه تنها بخشی از کارگران و بخشی از سربازان با انقلاب همراه ‌شدند. لنین ‌توانست عده‌ای از ملوانان را با خود همراه کند. ملوانان بلشویک حرکت کودتامانندی را علیه دولت موقت اجرا کردند و حکومت را به دست ‌گرفتند و این مرحله‌ی دوم انقلاب روسیه در اکتبر ۱۹۱۷ بود.

انقلاب روسیه از یک پشتیبانی گسترده‌ی مردمی در بدو شکل‌گیری برخوردار نبوده است . رهبری روسیه در دوره‌ی اول انقلاب بسیار ضعیف، اما در دوره‌ی دوم بسیار قاطع شد. پس از دوران لنین، نوبت به استالین ‌رسید. استالین دست به خشونت ‌زد و درگیری‌های داخلی در روسیه بالا ‌گرفت.

علت اصلی شکست انقلاب‌ روسیه ،  گسست نسلی در انقلاب روسیه است که باید آنرا در اصیل نبودن و صحیح نبودن آرمان‌های انقلاب از یک طرف و نقش‌آفرینی ضعیف مردم در شکل‌گیری و تداوم انقلاب از طرف دیگر جست‌وجو کنیم.

* آرمانها و فرهنگ جامعه: آرمان‌ها هر قدر که به فرهنگ کشور نزدیک‌تر باشد، میزان موفقیت و تحقق آن بیشتر است. در حقیقت باید یک سنخیتی بین آرمان‌ها و فرهنگ کشور وجود داشته باشد، اما آرمان انقلاب روسیه از گفته‌های مارکس آلمانی برخاسته بود و این در حالی بود که فضای فرهنگی و تاریخی مارکس با فضای فرهنگی و آرمانی و تاریخی روسیه تفاوت داشت. همین مسئله باعث ‌شد که حکومت شوروی نتواند توده‌های مردم و نخبگان را با خود همراه کند و ناچار توده‌ی مردم که باید بار این انقلاب را به دوش می‌کشیدند، به دلیل عدم تطابق آرمان‌ها و ایدئولوژی انقلاب از آن فاصله گرفتند.

ایدئولوژی انقلاب روسیه برگرفته از آموزه‌های مارکس و البته با لحاظ نمودن مسائل داخلی روسیه در آن و کم و زیاد کردن برخی موارد آن، حول محور «اقتصاد» و «تضاد طبقاتی» و با «گستره‌ای جهانی» شکل گرفت. ایدئولوژی انقلاب روسیه -با توجه به نقدی که بر مبانی «کاپیتالیسم» وارد است- اساساً طرفدار آزادی نیست، اما این وجه اشتراک را با نظام کاپیتالیستی دارد که هر دو از «عقل اومانیستی» نشأت ‌گرفته‌اند. عدالت در اندیشه‌ی انقلابیون روسیه مترادف بود با دولتی کردن. یعنی وسایل تولید و توزیع باید در اختیار دولت قرار می‌گرفت و تنها یک نان بخور و نمیری به مردم می‌رسید.

مهم‌ترین تفاوت انقلاب روسیه با انقلاب اسلامی ایران در «اصالت» و «صحت» آرمان‌ها و ایدئولوژی انقلاب است. آرمان‌های انقلاب اسلامی برخاسته از «فطرت» و برخوردار از «جامعیت» است. بنابراین هیچ‌گاه با طبع بشر بیگانه نیست و هیچ‌گاه کهنه نمی‌شود. آرمان‌های انقلاب روسیه اما متکی بر عقل ناقص بشری بود که پس از مدتی اشتباه بودن آن محرز و در نتیجه دچار عدم حمایت نسل‌های بعدی شد. از طرف دیگر بین رهبری انقلاب روسیه و مردم و نیز رهبری انقلاب با فرهنگ جامعه سنخیتی وجود نداشت. به همین دلیل مردم -چه در بدو انقلاب و چه پس از پیروزی- نقش برجسته‌ای در انقلاب روسیه ایفا نکردند. در حالی که مردم در انقلاب اسلامی با شناختی که از آرمان‌های انقلاب داشته‌اند و نیز از آن‌جا که این آرمان‌ها را در سنخیت با فرهنگ خود می‌دیدند و با اعتماد مردم به رهبری انقلاب، کار را به‌خوبی پیش بردند .

 *  انقلاب ۱۷۸۹فرانسه :

انقلاب فرانسه ظاهرا برای تحقق آزادی شکل گرفت ولی در عمل ، انقلاب فرانسه فاقد «وحدت هدف و شعار» است؛ گاهی «مشروطه‌خواهی» برجسته است و گاهی «جمهوری‌خواهی» و زمانی هم دوباره «امپراطوری» به صحنه‌ی سیاسی بازمی‌گردد. یک زمان «عدالت‌خواهی» برجسته است و یک زمان «آزادی‌خواهی». یعنی به طور کلی فرانسه از حدود سال ۱۷۸۹ تا ده‌ها سال بعد روی آرامش را ندید و دائماً دچار دگرگونی حکومت‌ها، شعارها، اهداف، رهبران و نیروهای سیاسی بود. یعنی عدم ثبات در ایدئولوژی، آرمان‌ها و رهبران سیاسی فرانسه‌ی پس از انقلاب کاملاً آشکار است. این مسئله یکی از نقاط ضعف انقلاب فرانسه بود. فرانسه از حدود سال ۱۷۸۹ تا ده‌ها سال بعد روی آرامش را ندید و دائماً دچار دگرگونی حکومت‌ها، شعارها، اهداف، رهبران و نیروهای سیاسی بود. یعنی عدم ثبات در ایدئولوژی، آرمان‌ها و رهبران سیاسی فرانسه‌ی پس از انقلاب کاملاً آشکار است. این مسئله یکی از نقاط ضعف انقلاب فرانسه بود. در حالی که در انقلاب اسلامی ، قاطبه‌ی نیروهای سیاسی و مردم به یک هدف مشترک ذهنی باور داشته‌اند. وقتی صحبت از «جمهوری اسلامی» شد، همه از آن یک تصور داشتند و بنا بر اعتمادی که به رهبری انقلاب داشتند، اکثریت قاطع مردم به آن رأی آری ‌دادند.  

* اگر بخواهیم انقلاب فرانسه را با انقلاب اسلامی مقایسه کنیم، درمی‌یابیم که انقلاب اسلامی ایران برخلاف انقلاب فرانسه از ایدئولوژی و آرمان واحد و مورد تأیید مردم و نخبگان برخوردار بوده است. مردم نیز به رهبران نهضت اعتماد داشته‌اند. بنابراین کار انقلاب به‌سرعت پیش رفته است. اما اوضاع در فرانسه جور دیگری بود: نیروهای سیاسی در سال ۱۷۹۱ خواستار حکومت مشروطه شدند که «لویی شانزدهم» این خواسته را پذیرفت. یک سال بعد گفتند ما جمهوری می‌خواهیم و جمهوری ایجاد شد. در ۱۷۹۳ «روسپیر»، «جمهوری مساوات» را آورد ، ۱۰ ماه بعد یک گروه چند نفره به نام «هیئت مدیره یا دایرکتوار» قدرت را به دست گرفت. در سال ۱۷۹۹ «ناپلئون» از بین این چند نفر آمد و امپراطوری اول را ایجاد کرد. در سال ۱۸۳۰ دوباره در فرانسه انقلاب شد و حکومت مشروطه شد و دوباره روز از نو و روزی از نو! در سال ۱۸۴۸ موج دیگری از انقلاب‌ها اروپا را فراگرفت که فرانسه نیز از آن در امان نماند. این بار فرانسه به دست جمهوری‌خواهان افتاد. در ۱۸۵۲ امپراطوری دوم در فرانسه ایجاد شد. در ۱۸۷۰ «کمون» به پاریس آمد و برای ۷۱ روز حکومت را در دست گرفت. اینها به دنبال یک حکومت شبه‌کمونیستی بودند و جالب است بدانید که در بسیاری از موارد، رهبران گروه‌های سیاسی به دست رهبران دیگر به قتل می‌رسیدند.

در انقلاب فرانسه نه از ایدئولوژی و آرمان‌های صحیح و اصیل خبری بود و نه مردم به آرمان‌ها و رهبران سیاسی اعتماد داشتند. بنابراین وحدتی شکل نگرفت و فرانسه به ناچار سال‌ها بی‌ثباتی را تجربه کرد. اگر بخواهیم انقلاب فرانسه را با انقلاب اسلامی مقایسه کنیم، درمی‌یابیم که انقلاب اسلامی برخلاف انقلاب فرانسه از ایدئولوژی و آرمان واحد و مورد تأیید مردم و نخبگان برخوردار بوده است. مردم نیز به رهبران نهضت اعتماد داشته‌اند. بنابراین ظرف چند ماه یک رژیم سلطنتی قدرتمند در برابر اراده‌ی مردم به زمین ‌خورده و رژیم بعدی بلافاصله مستقر شده و با ثبات بسیار قابل اعتمادی استمرار یافته است؛ اتفاقی که نه در انقلاب روسیه و نه در انقلاب فرانسه رخ نداده است.

* انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ ایران :

انقلاب اسلامی ایران با رهبری مقتدرانه و پیامبر گونه و کم‌نظیر امام خمینی و با حضور دهها میلیون نفر مردم و پشتیبانی و حمایت همه جانبه مردم و با وحدت مثال زدنی همه اقشار مردم و نخبگان جامعه تحت لوای رهبری امام و با ایدئولوژی اسلامی و آرمان "استقلال ، آزادی ، حکومت اسلامی" در سال ۱۳۵۷ بر رژیم تادندان مسلح پهلوی که مورد حمایت همه جانبه آمریکا و کشورهای غربی بود ، پیروز شد و پرچم مبارزه با استکبار و مبارزه برعلیه نظام سلطه را در دست گرفته و الهام بخش مردم مبارز و مقاوم در سراسر جهان گردید و امروز محور مقاومت در جهان اسلام و سایر مناطق جهان ، میوه شیرین انقلاب اسلامی است.

این انقلاب امروز پس از ۴۵ سال همچنان شاداب و پر طراوت و با پشتیبانی اکثریت مردم و با رهبری قاطع و مقتدرانه ولی فقیه به پیش می رود و برای ایجاد نظم جدید جهانی به جنگ تمدنی با جهان لیبرال دموکراسی غربی رفته و رهبری محور مقاوت را در سراسر جهان برعهده دارد.

انقلاب اسلامی ایران یک بعثت الهی بود . دارای اهداف متعالی بود . رهبری الهی داشت . نه شورش گرسنگان بود نه تحریک کاهنان !! شعار و آرمان مردم "استقلال ، آزادی، جمهوری اسلامی بود" . مردم حتی در اوج فقر و سختی ، هیچگاه شعار دنیایی و رفاه طلبانه ندادند . هرگز به منظور انتقام از دیگران نبود . رافت و عطوفت نسبت به همه و حتی مخالفین اعمال می‌شد . هرگز کسی از طبقه حاکمه اعدام نشد مگر مجرمین و جنایتکاران و محکومین دادگاه‌های انقلاب . در همه جا و در همه حال شرع و حکم الهی و فتوای امام حاکم بود و حتی اگر افرادی خودسرانه و از سر شور انقلابی خطاهایی داشتند نظام اسلامی با آنها برخورد می‌کرد . پیشرفت و استقلال همه جانبه و مقاومت در برابر استبداد سلطه گری را وجه همت خود قرار داد و همه این عوامل باعث شد که الهام بخش ملتهای تحت ستم بشود و تا اقصی نقاط جهان و حتی در آمریکای لاتین الگوی مبارزاتی دیگران باشد.

نشاط اجتماعی : سرمایه اجتماعی

محسن شاطرزاده

۱۹ بهمن ۱۴۰۳

* ضرورت توجه جدی به افزایش نشاط اجتماعی در برنامه های شهرداری تهران

* نشاط اجتماعی : شرایطی که افراد جامعه از آن احساس رضایت کرده و پویایی دارند و موجب افزایش سرمایه اجتماعی میشود.

* جامعه با نشاط : جامعه ای که استعدادهای افراد آن شکوفا شده و رفاه و امنیت را برای آحاد آن جامعه به ارمغان بیاورد.

* برنامه ریزی برای تحقق نشاط اجتماعی از اصلی ترین نیازهای زندگی شهری است. زیرا که شهروندان کمتر فرصت پیدا می کنند به خودشان و نیازهایشان فکر کنند و به شدت مستعد افسردگی هستند.

* شادکامی موجب تحرک فیزیکی و شکوفایی ظرفیت های جدید در جامعه می شود. برقراری گسترده ی روابط اجتماعی گسترش مشارکت های مردمی و هدفمندی جامعه از آثار نشاط اجتماعی است.

* عوامل افزایش نشاط اجتماعی و سرمایه اجتماعی:

- مقبولیت اجتماعی،

- امید به آینده،

- عدالت اجتماعی،

- پای بندی به معتقدات دینی،

-بیگانگی،

- هم بستگی و

- محرومیت اجتماعی.  

* پیشنهاداتی برای افزایش نشاط اجتماعی در تهران :

۱- مسابقات جام محلات بین جوانان

۲- راه اندازی دریاچه های راکد بوستان‌ها از جمله بوستان ملت و بوستان نوروز و فعال کردن قایق رانی در آنها

۳- فعال کردن رستوران‌های بوستان‌ها از جمله رستورانهای اطراف و وسط دریاچه پارک ملت و نیز کیوسک‌های اغذیه جلوی پارک ملت

۴- زیبا سازی و بهسازی و نظم پیاده روهای شهر خصوصا پیاده روهای خیابان ولیعصر

۵- توجه جدی به مبلمان شهری و زیبا سازی آنها

۶- تعدد مراسم مشابه عید غدیر و ترویج مهر و محبت و زیست مومنانه و گذشت و ایثار بین مردم

۷- فعال کردن مراکز فرهنگی و هنری شهرداری

۸- برگزاری المپیادهای شهری

۹- توسعه بازارچه های موقت شهری در پارکها و محلات

۱۰-‌ ایجاد بازارچه کتاب و صنایع دستی در کنار دریاچه چیتگر

۱۱- طراحی و نصب المانهای فرهنگی در مال‌ها و مجتمعهای بزرگ و مدرن شهر

۱۲- طراحی و نصب المانهای فرهنگی ایرانی متناسب با نوروز و سفره هفت سین در بوستان نوروز و گذرگاه رواق

۱۳- تشویق و ترویج گروههای فرهنگی و هنری و موسیقی و تئاتری در سطح شهر تهران با رعایت شئونات اسلامی

۱۴- توسعه جشنواره های اقوام در مناطق مختلف شهر تهران

۱۵- اختصاص ساختمان‌های متروکه برای استقرار و توسعه شرکتهای دانش بنیان و ایجاد کارخانه های نوآوری

۱۶- برگزاری و ترویج شبهای شعر و شاهنامه خوانی و حافظ خوانی در سطح شهر تهران با حضور شعرای ایرانی و تاجیک و افغانی و هندی و پاکستانی

۱۷- نورپردازی گسترده ساختمان‌ها و خیابان‌های تهران و بازسازی نورپردازی خیابان ولیعصر به عنوان طولانی ترین و زیباترین خیابان خاورمیانه

۱۸ - توسعه و گسترش گذرهای غذا و تفریحات سالم

۱۹ - راه‌اندازی گسترده بازارهای روز و جمعه بازارها در محلات شهر تهران که متحرک بوده و هر روز می‌توانند در محله ای حضور داشته باشند.

۲۰- برگزاری رویدادهای ورزشی بین المللی با کشورهای اسلامی، روسیه ؛ بریکس ، چین و ...

۲۱- پیاده روی و ورزش همگانی و خانوادگی در روزهای تعطیل: مثال شهرهای بزرگ برزی (ریودوژانیرو ، سائوپائولو ، برازیلیا ) در روزهای یکشنبه و اختصاص یک خیابان سراسری یا بزرگراه از صبح تا بعدازظهر به مردم

خلاصه معاهده مشترک جامع راهبردی بین ایران و روسیه     (مسکو - ۲۸ دی ۱۴۰۳ مصادف با ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵)

محسن شاطرزاده

۱۳ بهمن ۱۴۰۳

* معاهده مشتمل بر ۴۷ ماده در بخش‌های زیر است:

- تعداد ۱۲ ماده در توافقات نظامی و اطلاعاتی و امنیتی

- تعداد ۷ ماده در توافقات اقتصادی

- تعداد ۲ ماده در توافقات حمل و نقل و کریدورها

- تعداد یک ماده در توافقات نفت و انرژی

- تعداد یک ماده در توافقات انرژی اتمی

- تعداد ۳ ماده در توافقات کشاورزی

- تعداد یک ماده در توافقات استاندارد

- تعداد یک ماده در توافقات بهداشت و درمان

- تعداد یک ماده در توافقات آموزش عالی

- تعداد ۳ ماده در توافقات بانکی و مقابله با تحریم

- تعداد ۳ ماده در توافقات حوزه خزر و شانگهای

- تعداد یک ماده در توافقات پارلمانی

- تعداد یک ماده در توافقات فضایی

- تعداد ۵ ماده در توافقات رسانه ، زبان فارسی ، فرهنگ ، جوانان، ورزش ، میراث فرهنگی و صنایع دستی

- تعداد ۲ ماده در توافقات مدیریت بحران

- تعداد یک ماده در مدیریت آب

- تعداد یک ماده در توافقات معدنی

* خلاصه مواد توافقات شده :

- مشارکت در فرآیند عینی شکل گیری یک نظم جهانی جدیدی چند قطبی عادلانه و پایدار ،

- با عنایت به کلیه توافقات های موجود بین طرفین از جمله اعلامیه ارتقای حقوق بین‌الملل مورخ ۲۷ خرداد ۱۳۹۹ (۱۶ ژوئن ۲۰۲۰) و تاکید بر عهدنامه مورخ ۷ اسفند ۱۲۹۹ (۲۶ فوریه ۱۹۲۱) و معاهده بازرگانی و بحرپیمایی مورخ ۵ فروردین ۱۳۱۹ (۲۵ مارس ۱۹۴۰) و معاهده روابط متقابل مورخ ۲۲ اسفند ۱۳۷۹ (۱۲ مارس ۲۰۰۱) و سایر اسناد اساسی منعقده بین طرفین ،

- تقویت همکاری‌ها در تمامی زمینه‌های مورد علاقه امنیتی و دفاعی ، هماهنگی فعالیت‌ها در سطوح منطقه‌ای و جهانی و احترام متقابل به منافع ملی و منافع امنیتی ،

- برابری حاکمیتی و احترام به تمامیت ارضی طرفین ، استقلال ، عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر ، احترام به حاکمیت و همکاری و اعتماد متقابل ،

- عدم کمک به متجاوز در صورت قرار گرفتن در معرض تجاوز ،

- عدم اجازه برای استفاده از قلمرو سرزمینی برای حمایت از تحرکات جدایی طلبانه و سایر اقدامات ،

- تبادل اطلاعات فیمابین نهادهای اطلاعاتی و امنیتی و تبادل تجربیات و اطلاعات ،

- تبادل هیات‌های نظامی و کارشناسی ، دیدار از بنادر ، آموزش کارکنان نظامی ، تبادل دانشجویان و اساتید افسری ، شرکت در نمایشگاه بین المللی دفاعی طرفین و رویدادهای ورزشی نظامی ، مبارزه با دزدی و سرقت دریایی،

- برگزاری مانورهای مشترک نظامی در قلمرو دو طرف ،

- مبارزه با تروریسم بین الملل و افراط گرایی ، جرائم سازمان یافته فراملی ، قاچاق انسان ، گروگان‌گیری ، مهاجرت غیر‌قانونی ، جریان های مالی غیر قانونی و پولشویی ، قاچاق کالا و اموال تاریخی و مواد مخدر ،

- تعامل در زمینه حفاظت از نظم عمومی و حفظ امنیت عمومی و حفاظت از تاسیسات مهم دولتی و کنترل تسلیحات،

- حمایت از حقوق و منافع مشروع شهروندان خود در قلمرو طرف‌ متعاهد و استرداد مجرمین و باز پس گیری اموال ،

- همکاری در زمینه کنترل تسلیحاتی ، خلع سلاح ، عدم اشاعه و مسائل امنیت بین المللی ،

- همکاری در حوزه امنیت اطلاعات بر اساس موافقتنامه مورخ ۷ بهمن ۱۳۹۹ (۲۶ ژانویه ۲۰۲۱) ،

- حمایت از بین المللی سازی مدیریت شبکه اطلاعات و ارتباطات اینترنتی و حقوق برابر دولت‌ها ،

- تحکیم صلح و امنیت در منطقه خزر ، آسیای مرکزی ، ماورای قفقاز و خاورمیانه ،

- استفاده از ظرفیت‌های اقتصادی دریای خزر بر اساس اصل عدم حضورنیروهای نظامی غیرمتعلق به دولت‌های منطقه خزر

- صلاحیت انحصاری دولت‌های خزر در رسیدگی به مسائل مربوط به دریای خزر ،

- همکاری در زمینه های ایمنی زیست محیطی ، حفاظت از تنوع زیستی ، حفظ و استفاده منطقی از آبزیان  به منظور استفاده پایدار از فرصت‌های اقتصادی دریایی ،

- تعمیق همکاریهای منطقه ای در سازمان همکاریهای شانگهای اعم از سیاسی ، امنیتی ، اقتصادی و فرهنگی ، - همکاریهای  بین مجلس شورای اسلامی و دومای روسیه ،

- توسعه همکاریهای بین استانی و روابط مستقیم بین استان‌های ایران و روسیه از طریق سفرهای تجاری ، گردهمایی‌ها و نمایشگاه‌ها،  بازارچه ها و سایر رویدادهای مشترک بین استانی ،

- حمایت از همکاریهای تجاری و اقتصادی در همه زمینه‌ها در چارچوب کمیسیونهای دائمی همکاریهای دو کشور ،

- توسعه همکاریهای تجاری ،اقتصادی ، صنعتی ، سرمایه گذاری مشترک ، تامین مالی زیر ساخت‌ها ، همکاریهای بانکی و مقابله با تحریمها ، تامین متقابل کالا ، کار ، خدمات ، اطلاعات و‌ محصولات فعالیت‌های فکری ،

- سرمایه گذاری مشترک در کشورهای ثالث و همکاریهای چند‌جانبه ،

- مقابله با اقدامات قهرآمیز آمیز یکجانبه که ماهیت فراسرزمینی دارند و بر اساس اعلامیه مورخ ۱۴ آذر ۱۴۰۲ (۵دسامبر ۲۰۲۳) اقدام خواهند نمود ،

- توسعه همکاریهای بین مؤسسات اعتباری و مالی‌ و مبارزه با پولشویی و حمایت از سرمایه گذاریهای متقابل ،

- ایجاد زیر ساخت‌های پرداخت نوین مستقل از دولت‌های ثالث و پرداخت با ارزهای ملی ،

- توسعه همکاریها و تشویق سرمایه گذاری در مناطق ویژه و آزاد ،

- توسعه همکاریها در صنایع استخراج طلا و فرآوری طلا و الماس و برلیان و جواهرات ،

- توسعه همکاریها در زمینه حمل و نقل کالا و مسافر اعم‌از ریلی و دریایی و هوایی و ترکیبی ،

- همکاری در توسعه کریدورهای حمل و نقل بین المللی به ویژه کریدور شمال

-  جنوب و مدرن سازی سامانه های حمل و نقل ،

- همکاری در زمینه نفت و گاز و افزایش امنیت انرژی از طریق همکاریهای علمی و فنی ، عملیات سوآپ ، سرمایه گذاری در میادین نفتی ،‌ اوپک و اوپک پلاس و مجمع صادر کنندگان گاز و انرژی‌های تجدیدپذیر ،

- توسعه و گسترش بلند مدت و متقابل استفاده صلح آمیز از انرژی اتمی از جمله احداث تاسیسات هسته‌ای ،

- توسعه همکاریهای کشاورزی ، شیلات ، دامپزشکی ، حفاظت گیاهان به بازارهای دو کشور و کشور ثالث ،

- توسعه همکاریهای گمرکی از جمله پروژه‌های ایجاد یک کریدور تسهیل شده گمرکی ،

- توسعه همکاریهای استاندارد و تبادل تجربیات و آموزش کارشناسان و گسترش شناسایی نتایج آزمایش‌ها ،

- توسعه همکاریهای بهداشتی و علوم و آموزش پزشکی اعم از بهداشت عمومی ، سلامت مادر و‌کودک ، بیماری‌های واگیر ، پژوهش‌های پزشکی ، تنظیم مقررات ناظر بر توزیع داروها ، فناوری دیجیتال در بخش بهداشت و آموزشهای متخصصان پزشکی ،

- توسعه همکاریهای آموزش عالی ، پروژه‌های مشترک علمی ، ارتباطات بین دانشگاه‌ها و توسعه زبان فارسی و روسی ،

- توسعه همکاریهای فضایی و ماورای جو ،

- توسعه همکاریهای رسانه ای و ترویج زبان فارسی و روسی ،

- توسعه همکاریهای مدیریت آب و محیط زیست ،

- توسعه همکاریهای رسانه‌ای ، میراث فرهنگی و صنایع دستی، ورزشی ، جوانان و انجمن های ادبی .

ادغام نظامی - مدنی : استراتژی توسعه چین م

حسن شاطرزاده

۹ بهمن ۱۴۰۳

بنا به اذعان اندیشمندان و آینده پژوهان سیاسی ، حکمرانی و سلطه جهانی آینده در اختیار کشوری خواهد بود که دو مورد زیر را در اختیار داشته باشد:

۱- حکمرانی دیتا و بیگ دیتا (Big Data) و به تبع آن حکمرانی هوش مصنوعی ،

۲- حکمرانی زنجیره تأمین. (Supply Chain) و به تبع آن تراشه ها.

و بر این اساس پیش بینی می شود که در آینده بین چین و آمریکا ، جنگی نظامی رخ نخواهد داد بلکه جنگ دیتا و جنگ تکنوژئوپولیتیک یا جنگ تراشه ها اتفاق خواهد افتاد. با توجه به سبقت آمریکا و شرکتهای بزرگ آمریکایی در دانش و تکنولوژی هوش مصنوعی به نظر می‌آمد که آمریکا دست برتر را در حوزه هوش مصنوعی دارد ولی اتفاقات این روزها و رونمایی هوش مصنوعی چینی DeepSeek  موجب شگفتی جهانیان و زلزله در شرکت‌های پیشرو آمریکایی شد و به تردیدها در پیشرو بودن آمریکا افزود مضافا اینکه چین با سرمایه گذاری عظیم خود تلاش در توسعه تکنولوژی و بومی کردن تولید تراشه ها دارد. در حوزه زنجیره تأمین،  با توجه به اهمیت دریای جنوبی چین( و عبور بیش از ۳۵ درصد تجارت جهانی و ۶۵ درصد از تجارت آسیایی) تلاش آمریکا بر ایجاد موانع متعدد و تسلط بر دریای چین و حفظ تایوان بوده است ولی چین ضمن مقابله جدی با این تلاش‌های آمریکا خصوصا تلاش برای تسلط و تصرف تایوان ، نسبت به طراحی و ابتکار مهم یک کمربند یک راه (BRI) اقدام نموده است که آمریکا به هیچ وجه یارای مقابله و رقابت با این طرح بزرگ را ندارد . طرح یک کمربند یک راه ، زیر بنای سیاست خارجی چین را تشکیل داده که تا سال ۲۰۴۹ بیش از ۸۰۰۰ هزار میلیارد دلار (۸ تریلیون دلار) در ۶۸ کشور جهان در طرحهای زیر ساختی کشورها سرمایه گذاری کرده و سلطه چین را بر شبکه تأمین جهانی ( World Supply Chain) کامل خواهد کرد و بر این اساس چینی ها سال ۲۰۵۰ را (که مصادف با صدمین سال انقلاب چین است) به عنوان سال اعلام ابرقدرتی مطلق اعم از سیاسی و اقتصادی و نظامی نشانه گذاری کرده‌اند. استراتژی چین برای تحقق آرمان ابرقدرتی (رؤیای چینی) در سال ۲۰۵۰ با طراحی "ادغام نظامی - مدنی" ترسیم و تدوین شده است.

* استراتژی ادغام نظامی - مدنی چین :

ادغام نظامی-مدنی (Civil-Military Integration یا CMI) در چین یک استراتژی کلیدی است که توسط دولت و حزب کمونیست چین برای تقویت همکاری و هماهنگی بین بخش‌های نظامی و صنایع غیرنظامی به کار گرفته می‌شود. هدف اصلی این استراتژی، افزایش کارایی و نوآوری در فناوری‌های دفاعی و غیردفاعی است تا چین بتواند به خودکفایی و برتری فناورانه دست یابد. *اهداف ادغام نظامی - مدنی در چین:

۱- خودکفایی فناورانه : کاهش وابستگی به فناوری‌های خارجی، به ویژه در حوزه‌های حساس مانند نیمه‌هادی‌ها، هوش مصنوعی و ارتباطات.

۲- تقویت توان دفاعی: استفاده از فناوری‌های پیشرفته غیرنظامی برای ارتقای توان‌های نظامی و دفاعی.

۳- رشد اقتصادی: توسعه صنایع پیشرفته و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در بخش‌های فناوری‌محور.

۴- نوآوری: تشویق همکاری بین دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، شرکت‌های خصوصی و نهادهای نظامی برای ایجاد نوآوری‌های فناورانه.

* اجزای اصلی ادغام نظامی-مدنی:

۱- همکاری تحقیقاتی: پروژه‌های مشترک بین دانشگاه‌ها، شرکت‌های فناوری و نهادهای نظامی برای توسعه فناوری‌های دوگانه (نظامی و غیرنظامی).

۲- سرمایه‌گذاری دولتی: دولت چین سرمایه‌گذاری‌های کلانی در بخش‌های فناوری‌محور مانند هوش مصنوعی، رباتیک، نیمه‌هادی‌ها و فضا انجام می‌دهد.

۳- سیاست‌های حمایتی: ارائه مشوق‌های مالیاتی، تسهیلات ، وام و حمایت‌های قانونی برای شرکت‌هایی که در پروژه‌های نظامی- مدنی مشارکت می‌کنند.

۴- توسعه زیرساخت‌ها: ایجاد پارک‌های فناوری و مراکز تحقیقاتی که همزمان به نیازهای نظامی و غیرنظامی پاسخ می‌دهند.

سیاست ادغام نظامی - مدنی، پروژه‌‌ای ملی و گسترده با هدف بازسازی صنایع فناوری محور و علمی چین است تا پیشرفت‌ها و نوآوری‌های این حوزه‌ها به‌طور مستقیم و بلافاصله بر توسعه‌ی نظامی تأثیر بگذارد. نظم دنیای آینده روی این مفاهیم خواهد بود: محاسبات کوانتومی، فناوری همجوشی و هوش مصنوعی.

چین معتقد است برخی فناوری‌ها نقشی حیاتی و تعیین‌کننده در نسل بعدی جنگ‌ها، دیپلماسی، امنیت ملی و تسلط ژئوپلیتیکی ایفا خواهند کرد. این فناوری‌ها شامل محاسبات کوانتومی، فناوری همجوشی هسته‌ای و شاید مهم‌تر از همه، هوش مصنوعی هستند. یکی از جنبه‌های کلیدی طرح ادغام نظامی - مدنی چین، فناوری‌های مبتنی بر نیمه‌هادی‌ها است که به دلیل ماهیتی «دوگانه»، هم در حوزه‌ی دفاعی و هم در حوزه تجاری قابل استفاده هستند. چین می‌تواند به‌طور مؤثر پیشرفت‌های شرکت‌های فناوری خصوصی خود را از طریق همکاری با صنعت مستقیماً به زیرساخت‌های امنیت ملی هدایت کند. به بیان ساده‌تر، چین در مراحل اولیه‌ی طرح «نظامی‌سازی کامل بخش خصوصی» این کشور قرار دارد. این سیاست از طریق روش‌های مختلفی اجرا می‌شود:

- سرمایه‌گذاری در شرکت‌های خصوصی،

- هدایت تحقیقات علمی مشترک در دانشگاه‌ها به سمت اهداف نظامی،

- جمع‌آوری اطلاعات و حتی سرقت فناوری از رقبا در سطح بین‌المللی.

* صنعت هوا-فضا:

شرکت‌های غیرنظامی در تولید قطعات و فناوری‌های مورد نیاز برای صنایع دفاعی مشارکت می‌کنند.

* هوش مصنوعی: استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی در سیستم‌های دفاعی و امنیتی.

*نیمه‌هادی‌ها: توسعه تراشه‌های پیشرفته برای استفاده در سیستم‌های نظامی و غیرنظامی.

* چالش‌ها:

۱- هماهنگی بین بخش‌ها: ایجاد هماهنگی بین بخش‌های نظامی و غیرنظامی می‌تواند پیچیده باشد.

۲- حریم خصوصی و امنیت: استفاده از فناوری‌های پیشرفته در حوزه‌های امنیتی ممکن است نگرانی‌هایی درباره حریم خصوصی ایجاد کند.

۳-رقابت بین‌المللی: تحریم‌ها و محدودیت‌های بین‌المللی ممکن است دسترسی چین به برخی فناوری‌ها را محدود کند.

ادغام نظامی-مدنی در چین بخشی از استراتژی بزرگ‌تری است که به دنبال تبدیل چین به یک قدرت جهانی در حوزه‌های فناوری و دفاعی است. سیاست ادغام مدنی و نظامی ، که نام آن را "سیاست آمیختگی مدنی و نظامی (MCF)" نیز می گذارند ، یک استراتژی ملی واقعی است که هدف آن تثبیت سیستم ارتباط بین دو واقعیت است که ترکیبی از محققان نظامی غیرنظامی است و متعاقباً توسعه فناوریهای "استفاده دوگانه" و وابستگی متقابل بین صنعت مدنی و نظامی ، به معنای مستعد بودن یک بخش صنعتی متشکل از شرکتهای دولتی (SOC) با ظرفیت تولید مختلط ، به سرعت در یک جهت و جهت دیگر و نیزشامل یک ادغام عمیق بین جامعه مدنی و جهان نظامی است که با انگیزه امکان مشخص ، برای آینده ، مجبور به جنگ با درگیری های چند طیف ، خواستار مشارکت مهارت های متعدد و حرفه ای شدن است.

* آکادمی ها محل مبادله نظامی - مدنی :

آکادمی علوم نظامی (AMS)، با موسسه ملی نوآوری فناوری دفاعی (NIIDT) ، بیش از سایرین ، مکان اصلی تشکیل مبادله بین ارتش و غیرنظامی را تشکیل می دهد. از سال 2017 ، AMS  با هشت موسسه تحقیقاتی خود ، بطور مستقیم فرآیند تحول را مدیریت می کند ، شش مورد از آنها با پزشکی نظامی ، مهندسی دفاع ملی ، حقوق نظامی ، مهندسی سیستم ، دفاع شیمیایی و فناوری دفاعی نوآورانه؛ و دو موسسه دیگر به مطالعات کاملاً نظامی گرایش دارند. دولت پکن همچنین همکاری و سرمایه گذاری خصوصی در فن آوری های مورد علاقه ارتش ، با بودجه قابل توجهی ، بدون ایجاد مزاحمت بین بخش ها ، را ترغیب می کند.

این امر موجب شده که دولت آمریکا تعدادی از شرکتهای بزرگ چینی را نظامی اعلام کرده و همکاری با آنها را محدود کند. از جمله شرکت چینی Tencent  که وزارت دفاع آمریکا آن را به عنوان یک سازمان نظامی طبقه بندی کرد. شرکت Tencent، که یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاران در صنعت بازی‌سازی به‌شمار می‌آید، اکنون به همراه شرکت سازنده  CATL به لیستی اضافه شده که این شرکت‌ها را به همکاری با ارتش چین متهم می‌کند.   پیش‌تر هم در سال ۲۰۲۱، شرکت شیائومی به این لیست اضافه شد .

* نگرانی های آمریکا : یک کارشناس نظامی آمریکایی با اشاره به یافته‌های وزارت دفاع آمریکا که در گزارش خود با عنوان «تحولات نظامی و امنیتی مربوط به جمهوری خلق چین در ۲۰۲۴» بیان کرد: «آنها مشغول تقویت شدید زرادخانه تسلیحات هسته‌ای خود هستند. ما انتظار داریم حجم زرادخانه آنها در مدت دست کم پنج سال دیگر تا سال ۲۰۳۰ شامل دست کم ۱۰۰۰ کلاهک شود و به احتمال زیاد از این میزان نیز بیشتر خواهد بود. نیروی دریایی چین به لحاظ عددی حالا از نیروی دریایی آمریکا بزرگتر است. ظرفیت کشتی سازی چین نزدیک به ۲۵۰ برابر آمریکا رسیده است.» در گزارش این کارشناس آمریکایی حوزه تسلیحات به این اشاره شد که چین همچنین با تقویت زرادخانه نیروی موشکی ارتش خود ۵۰ موشک بالستیک قاره پیمای جدید را به آن اضافه کرده که می‌توانند قاره آمریکا را هدف بگیرند و تعداد این نوع موشک‌های خود را به ۴۰۰ رسانده است. طبق این گزارش ، وزارت دفاع آمریکا ارزیابی می‌کند چین اکنون ۳۰۰ موشک بالستیک برد متوسط و ۱۰۰ موشک کروز دوربرد را به زرادخانه تسلیحاتی خود اضافه کرده و این زرادخانه همچنین شامل بیش از ۶۰۰ کلاهک هسته‌ای عملیاتی می‌شود که انتظار می‌رود این رقم تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۱۰۰۰ برسد. به باور وزارت دفاع ایالات متحده، جمهوری خلق چین زرادخانه اول موشک‌های هایپرسونیک جهان را در اختیار دارد؛ و پیش‌بینی کرده که نیروی دریایی چین که هم‌اکنون بزرگترین نیروی دریایی جهان است و طبق برآوردها ۳۷۰ کشتی و زیردریایی دارد و تلاش دارد تا این رقم را تا سال ۲۰۳۰ به ۴۳۵ برساند.